Het lichaam heeft vitamine K nodig voor een goede bloedstolling. Tekorten kunnen leiden tot bloedingen. Ook zijn er steeds meer aanwijzingen dat deze vitamine een rol speelt bij de aanmaak van botten. Vitamine K komt als fylochinon (vitamine K-1) voor in de voeding. Daarnaast kunnen bacteriën in de dikke darm de stof menachinon (vitamine K-2) aanmaken die dezelfde werking heeft.
Om bloedingen te voorkomen krijgen alle kinderen vlak na de geboorte extra vitamine K. Baby’s die borstvoeding krijgen, hebben gedurende de eerste 3 maanden vitamine K-druppels nodig (25 microgram per dag). Of het zinvol is om extra vitamine K te gebruiken om het risico van osteoporose te verminderen, is nog niet met zekerheid te zeggen.
Belangrijke bronnen
Vitamine K zit vooral in groene bladgroenten, maar ook in sommige fruitsoorten, olie en vetten. In melk(producten), vlees, eieren, vis en granen zitten kleinere hoeveelheden.
Vitamine K in voedingsmiddelen is relatief stabiel bij verhitten (koken).
Vitamine K-1 gehaltes van enkele voedingsmiddelen (microgram per 100 gram)
|
Boerenkool |
circa 800 |
|
Spinazie |
400 |
|
Spruiten |
200 |
|
Broccoli |
150 |
|
Asperge |
80 |
|
Sla |
170 |
|
Avocado |
20 |
|
Kiwi |
40 |
|
Harde kazen 1 |
10 |
|
Margarine 2 |
50 |
|
Soja olie |
190 |
|
Olijfolie |
50 |
1 Gefermenteerde zuivelproducten zoals in kazen, yoghurt en kwark bevatten ook aanzienlijke gehaltes vitamine K-2
2 Kan variëren afhankelijk van de gebruikte oliën en vetten
Gevolgen van een tekort
Pasgeboren baby’s kunnen een tekort hebben aan vitamine K. Deze vitamine kan het ongeboren kind tijdens de zwangerschap namelijk niet via de placenta (moederkoek) bereiken waardoor het kind geen voorraad kan opslaan. De baby zelf heeft nog onvoldoende darmbacteriën om voldoende vitamine K aan te maken. Hierdoor hebben pasgeboren kinderen kans op ernstige bloedingen.
Een tekort kan ook ontstaan bij volwassenen die langdurig antibiotica gebruiken. Antibiotica kunnen namelijk darmbacteriën vernietigen waardoor er onvoldoende vitamine K worden aangemaakt. Een vertraagde bloedstolling kan het gevolg zijn.
Gevolgen van een te hoge inneming
Het is niet bekend of veel vitamine K schadelijk is. In de praktijk komt een teveel van deze vitamine niet voor. Mensen die bloedverdunners (antistollingsmiddelen) gebruiken, moeten wel oppassen met supplementen met meer dan 100 microgram vitamine K. Hoge doseringen vitamine K in bijvoorbeeld multivitamines, kunnen de antistollingswerking van bepaalde bloedverdunnende medicijnen verminderen. Het gaat hierbij om bloedverdunners met cumarines als werkzame stof zoals acenocoumarol (Sintrom®) en Fenprocoumon (Marcoumar®). In grotere hoeveelheden kan vitamine K zorgen voor een sterkere bloedstolling. Het bloedverdunnende effect van de medicijnen gaat hierdoor deels verloren. Gebruikers van bloedverdunners moeten erg voorzichtig zijn met het gebruik van multivitamines met vitamine K. Controleer altijd het gehalte vitamine K in het supplement en raadpleeg voor gebruik de arts.
Het eten van ongebruikelijke hoeveelheden groene groenten met veel vitamine K zoals boerenkool en spinazie kan de werking van bloedverdunners overigens ook negatief beïnvloeden. Gevarieerd eten met normale porties van 200 gram groente per dag is echter nooit een probleem.
Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden
Van vitamine K is in Nederland nog geen ADH vastgesteld.
Door een Amerikaanse commissie wordt een aanbeveling gedaan van 90-120 microgram per dag.
Bron: Voedingscentrum
