Resultaten van grootschalig bevolkingsonderzoek wijzen op een beschermende rol van sommige vitamines tegen het ontstaan van chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, osteoporose en een aantal vormen van kanker. In de tabel zijn de belangrijkste relaties tussen vitamine-inneming en het risico op (chronische) ziekten samengevat, waarbij globaal is aangegeven hoe sterk de wetenschappelijke bewijskracht is voor de onderzochte relaties. De mate van bewijskracht hangt af van het soort onderzoek dat de basis vormt voor de gevonden relatie.
Bewijzen
Uit de tabel kan worden geconcludeerd dat er voor een aantal vitamines aanwijzingen zijn voor een beschermend of therapeutisch effect, maar dat het bewijs daarvoor vooralsnog slechts in een beperkt aantal gevallen is geleverd. Een ‘probleem’ bij veel tot nu toe gehouden interventiestudies is dat deze worden uitgevoerd met hoeveelheden vitamines die ruim boven de ADH uitgaan (bijvoorbeeld voor vitamine C en E) en in een vorm (als supplement) waarbij wordt afgeweken van de natuurlijke voeding.
Relatie tussen (extra) vitamine inneming en ziekterisico1
|
Vitamine |
Relatie met ziekte |
Bewijskracht2 |
|
Foliumzuur |
Neuraalbuisdefect |
*** |
|
Hart- en vaatziekten |
** |
|
|
Colonkanker (dikkedarmkanker) |
** |
|
|
Dementie |
* |
|
|
Antioxidant vitamines: Vit. E, C, ß-caroteen |
Hart- en vaatziekten |
Geen positief effect aangetoond in interventiestudie |
|
Kanker |
Vit. E en prostaatkanker (**). Voor andere kankersoorten zijn geen positieve effecten aangetoond. |
|
|
Cataract (staar) |
* (vit. C en E) |
|
|
Sterfte aan ziekte in het algemeen |
Geen positieve effecten aangetoond in interventiestudie |
|
|
Vit. D |
heupfracturen (osteoporose) (botdichtheid) |
*** (in combinatie met calcium, met name bij vrouwen na de menopauze) |
|
Vit. D; Niacine |
Diabetes Mellitus type 1 bij pasgeborenen |
* (D) *** (niacine) |
|
Vit A, D, E, B6 |
Verbeterde afweer (immuunrespons) |
* (bij ouderen) |
Bron: Voedingscentrum
1. Ontleend aan Schrijver & van den Berg, 2003 (Ned. Tijdschrift v Geneeskunde 147: 752-6)
2.
* Aanwijzingen uit observationeel (patiënt-contrôle) onderzoek
** Aanwijzingen uit prospectief cohortonderzoek
*** Bevestigd in gerandomiseerde klinische interventiestudie